Wat is koudlas (galling)?
Share
Koudlas (ook wel galling genoemd) is een vorm van slijtage waarbij twee metalen oppervlakken die langs elkaar bewegen, plaatselijk aan elkaar vastkleven. Wanneer ze vervolgens weer bewegen, scheuren kleine stukjes materiaal los. Dit leidt tot beschadiging van de oppervlakken.
Dit gebeurt vooral bij:
- Roestvast staal (RVS op RVS is een bekende combinatie)
- Aluminium
- Titanium
Deze metalen vormen een beschermende oxidelaag. Onder hoge druk of wrijving kan die laag lokaal breken, waarna de schone metaaloppervlakken direct aan elkaar hechten.
Oorzaken
- Hoge contactdruk.
- Onvoldoende smering of droog monteren.
- Lage bewegingssnelheid met hoge belasting.
- Twee onderdelen van hetzelfde of een vergelijkbaar metaal.
- Ruwe oppervlakken.
Gevolgen
- Vastlopende bouten en moeren.
- Beschadigde schroefdraad.
- Krassen en materiaaloverdracht.
- Verhoogde wrijving en slijtage.
Hoe voorkom je galling?
- Gebruik een geschikt smeermiddel of anti-seize-pasta.
- Kies verschillende materiaalcombinaties (bijvoorbeeld een RVS-bout met een bronzen of gecoate moer).
- Verlaag de aandraaisnelheid.
- Zorg voor een gladde oppervlakteafwerking.
- Gebruik coatings of oppervlaktebehandelingen.
Een praktisch voorbeeld is een RVS-bout en RVS-moer die zonder smeermiddel worden aangedraaid. Door de wrijving kunnen de schroefdraden lokaal aan elkaar lassen, waardoor de moer tijdens het aandraaien volledig vastloopt. Dit is een typisch geval van koudlas (galling).